พระราชบัญญัติ                           ประถมศึกษา (ฉบับที่ 5)                                พ.ศ.2521

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.                      ให้ไว้ ณ วันที่ 3 เมษายน พ.ศ.2521                         เป็นปีที่ 33 ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระนามราชโองการโปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า    โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยประถมศึกษา    จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยนำแนะนำและยินยอมของ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้    มาตรา 1 พระราชบัญญัติเรียกว่า "พระราชบัญญัติประถมศึกษา (ฉบับที่ 5) พ.ศ.2521"    มาตรา 2 พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็น ต้นไป    มาตรา 3 ให้ยกเลิกความในมาตรา 6  แห่งพระราชบัญญัติประถมศึกษา พุทธศักราช 2478 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติประถมศึกษา (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2505 และให้ใช้ ความต่อไปนี้แทน    "มาตรา 6 เด็กทุกคนที่มีอายุย่างเข้าปีที่แปด ต้องเรียนอยู่ในโรงเรียนประถมศึกษาจนกว่า จะมีอายุย่างเข้าปีที่สิบห้า เว้นแต่เป็นผู้สอบได้ชั้นประถมศึกษาปีที่หก  ตามหลักสูตรประถมศึกษา ของกระทรวงศึกษาธิการหรือตามหลักสูตรอื่นที่รัฐมนตรีเห็นว่าเทียบเท่า    แต่ถ้าในตำบลใด ผู้ว่าราชการจังหวัดเห็นสมควรบังคับให้เด็กเข้าเรียนเมื่อเด็กมีอายุครบ หกปีบริบูรณ์ หรือเมื่อเด็กมีอายุมากกว่านั้นแต่ต้องไม่เกินอายุครบแปดปีบริบูรณ์  ให้ผู้ว่าราชการ จังหวัดมีอำนาจประกาศกำหนดอายุเพื่อบังคับเด็กเข้าเรียนได้    การ นับอายุให้นับตามปีปฏิทิน"    มาตรา 4 ให้ยกเลิกความใน (2) ของมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติประถมศึกษา พุทธศักราช 2478 และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน    "(2) เด็กที่อยู่ห่างจากโรงเรียนประถมศึกษาที่สอนให้เปล่าเกินสามพันเมตรหรือที่ไม่สามารถ จะไปถึงโรงเรียนได้ด้วยเหตุใดเหตุหนึ่งซึ่งไม่มีทางหลีกเลี่ยงได้"    มาตรา 5 ถ้าในตำบลใดยังไม่พร้อมที่จะจัดการศึกษาภาคบังคับถึงชั้นประถมศึกษาปีที่หกตาม หลักสูตรประถมศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการหรือตามหลักสูตรอื่นที่รัฐมนตรีเห็นว่าเทียบเท่า ให้ ผู้ว่าราชการจังหวัดประกาศผ่อนผันเป็นปี ๆ ไป และให้ถือว่าเด็กที่เรียบจบชั้นประถมศึกษาปีที่สี่ ในตำบลนั้นพ้นเกณฑ์การศึกษาภาคบังคับ แต่จะผ่อนผันหลังจากเวลาที่กำหนดไว้เพื่อการจัดการ ศึกษาภาคบังคับของแผนการศึกษาแห่งชาติ ตามประกาศให้ใช้แผนการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2520 ไม่ได้    มาตรา 6 ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์     นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ:-เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีพระบรมราชโองการ ให้ใช้แผนการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2520 แทนแผนการศึกษาแห่งชาติฉบับแรก พุทธศักราช 2503 และฉบับที่ 2 พุทธศักราช 2512 ซึ่งตามแผนการศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่นี้ ได้เปลี่ยนแปลง ระบบการศึกษาระดับประถมศึกษา  ซึ่งเดิมแยกเป็นประโยคประถมศึกษาตอนต้น 4 ปี และ ประโยคประถมศึกษาตอนปลาย 3 ปี มาเป็นการศึกษาระดับประถมศึกษาที่เป็นตอนเดียวตลอด โดยใช้เวลาเรียนประมาณ 6 ปี และได้เพิ่มเติมเรื่องการกำหนดอายุเข้าเกณฑ์การศึกษาภาค บังคับโดยให้กำหนดขึ้นได้ตามความเหมาะสมกับสภาพของแต่ละท้องถิ่น  และความพร้อมของเด็ก ในแต่ละท้องถิ่นแต่ต้องไม่บังคับให้เข้าเรียนก่อนอายุครบหกปีบริบูรณ์  และไม่ช้ากว่าอายุครบ แปดปีบริบูรณ์ด้วย  นอกจากนั้นได้แก้ไขข้อยกเว้นสำหรับเด็กซึ่งไม่ต้องเรียนในโรงเรียนประถมศึกษา เพราะเหตุระยะทางระหว่างที่อยู่ของเด็กกับโรงเรียนประถมศึกษาอยู่ห่างไกลเกินไป โดย กำหนดระยะทางให้มีความยาวเพิ่มมากขึ้นเพื่อให้เหมาะสมกับสภาพของการคมนาคมในปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ขึ้น (ร.จ. เล่ม 95 ตอนที่ 40 หน้า 5   5 เมษายน 2521)